| Lưu ý: Bài này được cho là chưa đủ tiêu chuẩn về độ dài. Nhưng có thể nó sẽ không được phát triển lên thêm. |
Tiếng Việt theo cách viết Latin (chữ quốc ngữ) ngoài thanh ngang còn 5 thanh điệu khác là: sắc (´), huyền (`), hỏi ( ̉ ), ngã (˜), nặng ( ̣ ). Các dấu thanh trên thường đặt trên hoặc dưới các nguyên âm. Tuy nhiên, trong trường hợp một chữ có nhiều nguyên âm thì việc bỏ dấu ở nguyên âm nào lại là việc đáng bàn.
Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã ban hành những quy định về tiếng Việt áp dụng trong toàn ngành giáo dục trong đó có quy tắc về cách bỏ dấu này.
Cách bỏ dấu
Bách khoa người phương Đông tuân theo cách đặt dấu mới: oà, uý thay vì òa, úy.
Theo cách viết đang rất phổ biến hiện nay thì dấu phụ thường đặt ở nguyên âm giữa của chữ (cách viết òa, úy). Do vậy có hòa, thúy… Những chữ giả sử như thụy, nếu dấu nặng đặt ở y sẽ khó nhìn và trông không thẩm mĩ. Tuy nhiên lại có những trường hợp như huệ, thuyền không đặt ở giữa. Và những chữ như thường, trường có 2 nguyên âm (ở giữa) đều được đặt dấu ở nguyên âm ơ. Nếu như các bạn chú ý thì thấy hiện tượng như chữ hoàng (đặt dấu ở nguyên âm a); ngắn hơn là hoàn (vẫn ở a); vậy nên hoà (vẫn phải ở a). Vì sao vậy?
Theo chúng tôi, các dấu thanh này nên được đặt ở nguyên âm chính trong câu. Ví dụ như trường (âm ơ là chính), quả (a), của (u)… Tuy nhiên việc xác định nguyên âm nào là nguyên âm chính của chữ thì không phải là điều dễ. Trong những trường hợp cụ thể như các tổ hợp âm tiết oa, oe, uy thì o, u đóng vai trò là bán nguyên âm. Do đó, dấu thanh điệu không thể rơi vào chúng.
Thống kê
Để thuận tiện hơn cho việc bỏ dấu, chúng tôi xin thống kê lại các quan điểm chính thống về cách bỏ dấu hiện hành.
- Trong trường hợp chữ có một nguyên âm thì chẳng phải bàn.
- Trong trường hợp các nguyên âm đôi như iê, yê, uô, ươ thì dấu thanh được bỏ vào nguyên âm thứ hai. Với các nguyên âm đôi như ia, ya, ua, ưa thì dấu lại thường đặt vào nguyên âm đầu.
- Ở các nguyên âm có dấu phụ là ˘, dấu thanh thường đặt trên; ˆ thì dấu huyền đặt bên trái, dấu sắc, hỏi đặt bên phải, dấu ngã đặt phía trên. Trong cả hai trường hợp, dấu nặng đều đặt phía dưới chữ cái có các dấu phụ này.
Các dấu thanh
´ ` ̉ ˜ ̣
Ngang Sắc Huyền Hỏi Ngã Nặng
Tham khảo
- Một ý kiến nhỏ về cách ghi dấu thanh trên văn bản tiếng Việt – Trần Thị Thìn
- Một số giải pháp cải tiến chữ quốc ngữ có liên quan đến vấn đề vị trí đặt dấu thanh điệu và sử dụng “i/y”
| Thể loại | Ngôn ngữ |
Filed under: Bách khoa
